[ Etiketler: trablusgarp | savasi | ö | unsurlari | nerede | oldu ]
Konuyu Oyla:
  • Derecelendirme: 0/5 - 0 oy
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
Trablusgarp Savaşı Tarihi
#1
Osmanlı’nın zayıflamasıyla 1700’lü senelerden itibaren Trablusgarp üzerindeki etkisinin azalması üstüne, her ne kadar Osmanlı vilayeti olsa da, idareyi ellerine yaşamış Dayı’lar, gittikçe henüz bağımsız hareket etmeye ve adisyon vermeden kararlar almaya, bundan dolayı Osmanlı’nın idari otoritesini sarsmaya başlamışlardı. 

Öyle ki bu mahalli idarelerbaşka devletlerle antlaşmalar yapabiliyor vepolitik kararlar verebilir vaziyete gelmişlerdi. 
Bu vaziyet, 1835 senesine kadar devam etti. 
1835 seneninde, Trablusgarp bölgesi, merkezi yönetime bağlantı kurarakmuayene altına alındı ve yönetimmahalli beylikler olan Dayı’lardan alındı. 

Osmanlı, Trablusgarp’ı yeniden merkezi idare altına alarak 1900’lüsenelere kadar bölgenin denetimini ellerinde bulundurdular. 
Ancak 1900’lü senelerde gittikçe zayıflayan ve çöküş sürecine giren Osmanlı Devletinin toprakları, İtalya, İngiltere ve Fransa doğrulusundapaylaşılmaya başlanınca, Trablusgarp’ı hisse olarak alan İtalya, arkadasüzerindeki niyetini açıkça meydana koymaya başladı. 
İtalya, koloni durumuna getirmek arzuladığı Trablusgarp üzerindekiamaçlarını insani nedenlere bağlayarak Osmanlı’nın bu bölgeyi suistimalettiğini, burada yaşam sürdüren tüccar İtalyanlara kötü muameleler edildiğini ve bölgenin medenileştirilmesi gerekliliğini öne sürerek taarruz hazırlıklarına başladı. 
Elbette, İtalya’nın Trablusgarp üzerindeki emellerinin asal sebebihammadde temini ve Akdeniz üzerindeki deniz ticaretinin aktörü olma gayesiydi. 

Osmanlı, içersinde yer aldığı zor vaziyet nedeniyle bu bölgeyi koruyabilecek donanma ve askeri güce sahip değildi. 
Bu sebeple İtalyanlar, Trablusgarp’ı işkal etmek içersinde bağlaşıklarıylapaylaşım esaslarını kendisi aralarında anlaşmaya başlamışlardı dahi
Fransa, İngiltere ve İtalya arasında uygulanan antlaşmalara göre İtalya, işgal evveli Trablusgarp ve Bingazi yerlerinde serbest hareket edebilecekti. 
Devrin Osmanlı Padişahı 2. 
Abdülhamit, İtalya’nın Trablusgarp üzerindeki amaçlarını önlemekiçersinde birçok önlem almış, politik ve askeri manevralarla süreci olasımümkün oldukça uzatmıştır. 
Zira İtalya, bağlaşıklarıyla anlaşmasına karşın Abdülhamit döneminde İtalya’ya saldırmaya cesaret edememiştir. 
İtalya’nın Trablusgarp ve Bingazi üstüne saldırabilmeleri fakat 2. 
Abdülhamit’in tahttan indirilmesiyle olası olabilmiştir. 

2. 
Abdülhamit’in tahttan indirilmesinden ardından sadrazamlığa kazançlanHakkı Paşa, Trablusgarp üstünde akıl almaz politikalar yürüterek İtalyanların işlerini kolaylaştırmıştı. 
Önce Trablusgarp’ta tespit edilen tümeni Yemen’e sevk edip mühimmatlarını da, defalarca ihtar edilmesine karşın İstanbul’a getirtti. 
Hakkı Paşa’nın bu eylemiyle Trablusgarp tam manasıyla korunmasızkalıyordu. 

Trablusgarp Savaşının Gelişimi
İtalya bundan sonra Trablusgarp içersinde henüz yürekli adımlar atıyordu. 
14 Şubat 1910’da Avrupa devletleri ile yaptığı antlaşmalara dayanarak Akdeniz’deki kuvvet balansı itibariyle Trablusgarp bölgesininehemmiyeti nedeniyle Trablusgarp ve Bingazi’de ayrıcalıklar talep etmeye başladı. 
İtalya’nın bu kabul edilemez önerisi, Osmanlı Hariciye Nazırı Rıfat Paşadoğrulusunda reddedilmişti fakat İtalya, Trablusgarp üzerindeki emellerinden vazgeçmedi. 
23 Eylül 1911’de, Osmanlı’ya ilk notasını göndererek ittihat ve Terakki Partisinin, Trablusgarp ve Bingazi’de yaşam sürdüren İtalyanlar aleyhine tahrik edici faaliyetler yürüttüğünü söyleyerek işgal içersinde siyasi ön hazırlıklarını yapmaya başladı. 
Sonrasında da kabul edilemez öneri ve manasız gerekçelerle Osmanlıüstüne politik baskılar uyguladılar. 

İlerleyen azmanlarda, işgal içersinde başlatılan politik ön hazırlıklar tamamlandı ve İtalya, 28 Eylül 1911’de Osmanlı Devletine ültimatomgöndererek 24 saat içinde Trablus ve Bingazi’nin tahliye edilerek teslim edilmesini ve vergi verilmesi istedi. 
Hariciye nazırı Hakkı Paşa, 29 Eylül 1911’de verilen cevapta; Osmanlı’nın toprak bütünlüğünün tanınması şartıyla alanda iktisadi ve kısmen de olsapolitik ayrıcalıklar verilebileceğini kabul ettiğini bildirdi. 
Elbette bu yanıt İtalya’nın isteklerini karşılamıyordu. 
İtalya, aynı gün, bir ültimatom henüz göndererek Osmanlı Devletinemuhabere ilan ettiğini bildirdi ve Trablusgarp Muhabereyi adeta ve fiilenbaşlayarak oldu (29 Eylül 1911). 

Trablusgarp Savaşının Tezahürü
İtalya, Trablusgarp Muhabereyi içersinde bütün hazırlıklarını tamamlamıştı. 
Zira kazanacağından öyle emindi ki, İtalya silahlı gücü, Trablusgarp’tageziye çıkacağını ve önemli oranda bir direnişle karşılaşmayacağını düşünüyordu. 
İtalya, 36 Bin kişilik silahlı gücüyle taarruza başladı ve 1 Ekim 1911 günü Trablusgarp sahilleri, İtalyan donanması doğrulusunda ablukaya alındı. 
4 Ekimde ilk İtalyan birlikleri Trablusgarp sahillerine ayak basarak, korunmayan boş bir mevzi olan Hamidiye Tabyasını işgal etti. 
Sonraki gün, 1700 denizci henüz karaya ayak bastı. 
Sahil süresince devam eden işgal ile 18 Ekimde Humus, 19 Ekim’de Bingazi sahilleri İtalyan silahlı gücü doğrulusunda zapt edildi. 
Ciddi bir direnişle karşılaşmayan İtalya’nın Kent merkezine ulaşması. 
sadece 9 gün sürdü. 
20 Ekim 1911 günü, İtalya silahlı gücü Trablusgarp’ı zapt etmiş fakatbütün kenti tam manasıyla muayenesi altına alamamıştı. 

Osmanlı, yeterince alaka gösteremediği Trablusgarp üstünde ciddi bir hazırlık yapamamıştı. 
İşgalden ardından da kara yolu üstünden asker ve mühimmat göndermesiolası değildi. 
Trablusgarp Vali vekili Miralay Neşet Bey, içersinde yer aldığı bu mahrumiyet ve yokluğa karşın kısıtlı imkânlarla müdafaa cephesi kurarak direniş hazırlıklarına başladı. 
Trablusgarp’ta tespit edilen tek Osmanlı gücü 2. 
Abdülhamit’in özellikle silahlandırdığı yerli halk Sünusi’ler ve şehirdendaha ayrılmamış olan oldukça az sayıdaki Osmanlı zabitiydi. 
Osmanlı da, Miralay Neşet Bey’in meydaan getirdiği kısıtlı sayıdaki müdafaa cemiyetinin komutası içersinde Mısır üstünden saklıyöntemlerle Subay ve para gönderiyordu. 
Gizli yöntemlerle Trablusgarp’a ulaşan subayların arasında Mustafa Kemal Paşa, Enver Paşa, Fuat Nuri, Fethi Okyar gibi ardından yüksek mertebelere ulaşacak genç subaylar bulunuyordu. 
Trablusgarp Savaşında Yüzbaşı rütbesine sahip Mustafa Kemal, basın mensubu olarak saklı yollardan Trablusgarp’a girmişti.
İtalyanların taarruzları, direniş hareketlerine manevra kısmıbırakmayacak yoğunlukta ve şiddette gerçekleşiyordu. 
Miralay Neşet Bey’in, kısıtlı imkânlarla toparladığı müdafaa cemiyetininyanısıra, Trablusgarp’ın mahalli aşiretlerini yönetimlerini yönetim eden Ömer Muhtar’da kendine bağlı güçlerle direnişe katıldılar. 
Tüm bunların dışında mahalli halkta kesif şekilde İtalyan işgaline karşı direnişe katılmıştı. 
İşgal, İtalyanların ön görü ettiği kadar basit geçmeyecekti. 
Miralay Neşet Bey, Trablusgarp yerlileri olan Sunusi’ler, Ömer Muhtar vemahalli halkın efor birliği yaparak defa çetin mücadelelere giriştiler. 
Sayıca kendilerinden defa üstün olan İtalyanlara karşı kahramanca maçeden bu güçlerin mukavemeti İtalyan silahlı gücünü olağanüstü şaşırtıp zorlamıştır. 

Trablusgarp Savaşında cephe komutanlıklarında Trablusgarp Komutanlığını Miralay Neşet Bey, Bingazi Komutanlığını Kurmay Binbaşı Enver, Derne Komutanlığını da Kurmay Binbaşı Rübtesine artan Mustafa Kemal üstleniyordu. 
İtalyan silahlı gücü, Ekim ayının sonlarına doğru, Trablusgarp işgali tamamlanmadan Çanakkale boğazına taarruz hazırlıklarına girişti. 
İtalya, Çanakkale taarruzu içersinde uygulanan hazırlıklar sonucundaTrablusgarp cephelerinden kısmen asker çekmeye başlayarak, boşalan Cepheler Osmanlı güçleri doğrulusunda geri alınmıştı fakat, Rusya’nın Ticari menfaatleri gereği Çanakkale işgaline karşı çıkması üstüneÇanakkale taarruzundan vazgeçerek Trablusgarp’ta boşalttıkları cepheleri yeniden ele geçirdiler. 
11 Eylül’de başlayıp bir ay içersinde tamamlanacağı varsayılan İtalyan taarruzu, Aralık ayına gelindiği durumda şiddetlenerek devam ediyor idi
İtalya, en ağır başarısızlığını 19 Aralıkta aldı. 
Çatışmanın en kuvvetli cephesinde, koruma pozisyonu alabilmekmecburiyetinde kalan İtalyan silahlı gücüne bağlı bir kolordu, nerdeysetam manasıyla yok oluyordu. 
İtalya, umduğu gibi gitmeyen Trablusgarp Savaşındaki başarısızlıklarından Almanya, Avusturya ve Fransa’yı mesul tutmaya başlamıştı. 

İtalya, 36 bin kişilik silahlı gücüyle başlattığı Trablusgarp Savaşında, gidişatın iyiye gitmemesi üstüne destek birliklerde silahlı gücününmiktarını 100 Bin’e çıkarttı. 
Trablusgarp ve Bingazi cephesinde ise Osmanlı askerleri ve mahalligüçlerle beraber toplamda yanlızca 25 Bin silahlı efor bulunuyordu. 
İtalya, hatalı ön görülerinin bedelini ön görü ettiğinden daha çok kayıpsunarak ödedi fakat askeri takviyelerle netice yeniden İtalya’nınarzuladığı gibi şekillendi. 
İtalya, Ocak 1912 seneninden itibaren Bingazi’yi alabilmek için kuvvetlitaarruzlara girişti. 
Karadan gelişen hareket Denizden de desteklendi. 
Evvel Beyrut limanındaki iki Osmanlı gemisini batırdılar. 
Sonrasında ise Kızıldeniz’e girip burada konuşlanmış Osmanlı donanmasının bir bölümünü batırıp kalan Osmanlı gemilerinin de bölgeden uzaklaşmasını sağladılar. 
Mart ayına gelindiğinde Bingazi tam anlamıyla İtalya’nın muayenesialtına girmişti. 

İtalya, Osmanlı ile Trablusgarp’ta başlattığı savaşını bu seferÇanakkale’ye taşıdı. 
18 Nisan günü Çanakkale Boğazı’na taarruz edip donanma gemileriyle Çanakkale kıyılarına bomba yağdırınca Osmanlı, Çanakkale Boğazını geçişlere tamamiyle kapattı. 
İtalyan donanması, Boğazların kapatılması üstüne Rodos adasına çıkartma yaparak on gün içinde Rodos’u, ileri iki hafta içinde de Ege’deki 12 adayı ele geçirdi. 
Çanakkale Boğazının kapatılması Rusya, İngiltere, Yunanistan, Romanya ve Bulgaristan gibi ülkelerin deniz ticaretini baltalamıştı. 
Bunun üstüne Avrupa ülkeleri, hem İtalya, hem Osmanlı üstündeBoğazların yeniden açılması içersinde baskı kurmaya başladı. 
İtalyan donanmasının Çanakkale’den çekilip Rodos’a konuşlanması ve Avrupa ülkelerinin baskıları neticeninde 10 Mayıs günü boğazlar yenidengemi trafiğine açıldı. 

Trablusgarp cephesinde ise vaziyet gittikçe henüz kötü bir hal almaya başladı. 
8 Haziranda Trablusgarp’ta maç veren Osmanlı kuvvetleri püskürtülerek Çöle kadar çekilmek mecburiyetinde kaldı. 
12 Temmuz’a kadar kuvvetli şekilde devam eden mücadeleler nihayetindebütün kıyı şeridi İtalyanların hakimiyeti altına girdi. 
İtalyanlar, henüz evvel gerçekleştirdikleri gibi, Trablusgarp’taki direnişi kırmak içersinde yeniden Çanakkale Boğazına taarruz ettiler. 
Kilitbahir hattında çelik halatlar çekilerek İtalyan gemilerinin geçişlerini engelledi ve ağır ateş altına alarak bu saldırıyı püskürttü. 
Bu vaziyet Trablusgarp’taki muhabereyi da direk etkilemişti. 
İtalyanlar, hammadde temin etmek ve koloni durumuna getirmekiçersinde bir ayda alınabilir gözüyle baktıkları Trablusgarp Cephesinde saplanıp kalmışlardı. 
Üstelik hakir gördükleri ve sayıca defa üstün oldukları Osmanlı kuvvetlerine karşı büyük kayıplar sağlıyor, Trablusgarp gittikçe bir hezimet durumuna dönüşüyordu. 

Trablusgarp’taki nihai halde İtalya Bingazi’yi tamamiyle almış, Trablusgarp sahillerini de muayene altında tutmaktaydı fakatTrablusgarp halen tam manasıyla kazanılabilmiş değildi. 
Artık her iki doğrultuda savaşın bitmesini ister vaziyete gelmişti. 
Bunun üstüne Osmanlı Devleti ile İtalya Krallığı arasında sulhgörüşmeleri başladı. 
Barış görüşmeleri devam eder iken çatışmalar sürüyor, Trablusgarp’taki zayıf birlikler ehemmiyetli mevki ve cepheleri kaybetseler de ufak çaplı saldırılarla direnç göstermeye devam ediyorlardı. 

1912 senesi Ekim ayına gelindiğinde, Trablusgarp Muhabereyi bir senedirsürüyor durumdaydı ve taraflar halen Trablusgarp üstünde net bir hâkimiyet sağlayamamışlardı. 
İtalya, ticari olarak baktığı Trablusgarp’ta defa çok para harcamış ve asker kaybetmişti. 
Osmanlı ise içersinde yer aldığı zor vaziyete karşın Trablusgarp’ı kaybetmek istemiyordu. 
Üstelik sulh görüşmeleri de sonuçlanamamıştı. 
Trablusgarp Savaşını neticelendiren hadise 8 Ekim’de meydana geldi
Karabağ, Osmanlı Devletine muhabere ilan etti. 
Bu gelişmeyle beraber Balkan Muhabereyi da başlayarak oluyordu. 
Osmanlı, esasen kıt imkânlarla yürütebildiği ve ehemmiyetli subaylarınısevk etmek mecburiyetinde kaldığı Trablusgarp cephesinde daha çoktutunamayacaktı. 
Bu bakımdan mecbur kalarak, hiçbir koşul ileri sürmeden Trablusgarp’tan çekilmek mecburiyetinde kaldı. 
Osmanlı subayları, idaresi mahalli idarecilere bırakarak Anadolu’ya geçtiler ve Trablusgarp Muhabereyi, Osmanlı’nın çekilmesiyle İtalya’nın zaferiyle tamamlanmış oldu (8 Ekim 1912).
Ara
Cevapla
[ Etiketler: trablusgarp | savasi | ö | unsurlari | nerede | oldu ]


Konu ile Alakalı Benzer Konular
Konular Yazar Yorumlar Okunma Son Yorum
  93 Harbi Tarihi Bunalım 0 30 29-03-2018, Saat: 17:31
Son Yorum: Bunalım
  Preveze Savaşı Tarihi Bunalım 0 30 29-03-2018, Saat: 17:29
Son Yorum: Bunalım
  Mercidabık Savaşı Tarihi Bunalım 0 27 29-03-2018, Saat: 17:27
Son Yorum: Bunalım
  Çaldıran Savaşı Tarihi Bunalım 0 25 29-03-2018, Saat: 17:23
Son Yorum: Bunalım
  2. Kosova Savaşı Tarihi Bunalım 0 33 29-03-2018, Saat: 17:19
Son Yorum: Bunalım

Hızlı Menü:


Konuyu Okuyanlar: 1 Ziyaretçi